جغرافیای ایران؛ دژی که هم نجات‌مان داد، هم گرفتارمان کرد
آیا راز ماندگاری ایران جغرافیاست؟ بریم از جغرافیای ایران صحبت کنیم ایران را روی نقشه که نگاه کنیم، با یک تناقض روبه‌رو می‌شویم: سرزمینی که کوه‌ها و کویرهایش آن را شبیه یک دژ کرده، درست وسط مسیرهایی نشسته که شرق و غرب و شمال و جنوب را به هم وصل می‌کنند. این موقعیت جغرافیایی ایران چطور بر تاریخ ایران اثر گذاشته؟ از فلات ایران و رشته‌کوه‌های زاگرس و البرز شروع می‌کنیم؛ به دروازه پارس و مقاومت آریوبرزن در برابر اسکندر مقدونی در ایران می‌رسیم و بعد سراغ مسیرهای حمله به ایران، جایگاه خوزستان، آب در ایران و نقش قنات در ایران می‌رویم. این ویدیو تلاشی است برای فهم ژئوپولیتیک ایران و جغرافیای سیاسی ایران: اینکه همین زمین چطور هم پناه ساخته و هم آسیب‌پذیری؛ و تاب‌آوری ایران در برابر موج‌های پیاپی تاریخ از کجا آمده. جغرافیا سرنوشت را تعیین نمی‌کند، اما صحنه‌ای می‌سازد که هر نسل و هر حکومت باید آن را بخواند. متن: زهره سروش‌فر، علی بندری با راهنمایی آرش رئیسی‌نژاد ویدیو: نیما خالدی‌کیا https://www.linkedin.com/in/khaledikia Map visualizations powered by MapTiler & OpenStreetMap contributors https://www.maptiler.com 0:00 به دام افتادن سپاه اسکندر مقدونی در گذرگاه یاسوج 1:36 جغرافیای ایران چه شکلیه؟ 1:55 ایران، دژی سر یکی از مهم‌ترین چهارراه‌های دنیا 2:17 جغرافیای ایران کجاست و چه ویژگی‌هایی داره؟ 3:02 جغرافیای ایران چه قدرتی بهش داده 3:32 تصویر ایران از خودش: ایران، مرکز دنیاست 4:46 بزرگ‌ترین جهان‌گشایان تاریخ از ایران رد شدند 5:21 همسایگان ایران در طول تاریخ 5:47 پاسخ ایران وسط قدرت‌های بزرگ 6:30 جغرافیا سرنوشت ایران رو نوشته؟ 7:55 چرا خیلی از مهاجمان ایران از دو تا کانال مشخص اومدن؟ 9:05 حمله اسکندر مقدونی به ایران و دفاع آریو برزن و خیانت چوپان 10:59 دروازه پارس در نزدیکی یاسوج 11:17 مرزهای طبیعی ایران 11:44 از بوشهر به شیراز پیچ در پیچ و متفاوت 12:13 زاگرس، سرزمین دفاعی گردنه‌ها 12:47 دو طرف ایران کوه و وسط کویر 13:33 ابرها هم پشت کوه گیر می‌کنند 13:52 جغرافیا جلوی جاه طلبی ایران رو گرفته 14:27 مسیر خروج اسکندر از ایران: دالان شمال شرقی ایران 16:48 خراسان، سرزمین بالا آمدن خورشید 17:39 خاندان برمکی سیاستمدارانی اهل علم و فضیلت 18:21 شاعران بزرگ ایران از خراسان 18:41 از مغولستان تا مجارستان مسیر تجارت و غارت 19:15 اسم‌ها عوض شدن اما دالان شمال شرق همون بود 20:40 دیوار دربند در قفقاز مرز سوریه و عراق و ترکیه 21:10 خندق شاهپور در جنوب میان‌رودان 21:29 دیوار گرگان در شمال شرق ایران: سد سکندر 21:51 دو تا موج سنگین از مهاجم‌های ماندگار 22:21 سلجوقیان در ایران قدرت گرفتند 22:58 چنگیزخان مغول ایران را گرفت 23:28 ایلخانیان در ایران 23:48 داستان دیگری از تاب آوری ایران 24:24 نیمه دوم قرن نوزدهم و قدرت امپراتوری روسیه 25:57 دیوار غربی ایران 26:20 حمله مارک آنتونی به ایران 27:37 گره کوهستانی در شمال غرب ایران 28:25 تیسفون پایتخت ایران و فلات ایران کجا هستند؟ 28:58 شکست سنگین شاه اسماعیل به دست سلطان سلیم عثمانی 29:38 خسروپرویز و نادرشاه هم از مرز غربی جلو نرفتند 30:19 مرز ایران و عراق، طبیعی یا کار دست دیپلمات‌ها؟ 31:08 ایران، یک کشور، چند قوم 34:45 حکومت یکپارچه با به رسمیت شناختن تفاوت 36:23 ممالک محروسه ایران 36:53 اسم ایران از زمان رضاشاه 37:00 مزایا و معایب ضعیف بودن حکومت مرکز 39:04 نوار ساحلی ایران که دروازه نشد 41:08 حمله بریتانیا به ایران قاجار 41:50 وایکینگ‌ها و روس‌ها هم داخل فلات ایران نیامدند 42:05 ایران ساحل داره اما قدرت دریایی نیست 43:00 کشف نفت و توسعه خارک و عسلویه و داستان امروز تنگه هرمز 43:50 بندر چابهار چرا برای ایران مهمه؟ 45:02 خوزستان، گنج بیرون از قلعه 47:54 شاهرخ مسکوب در مورد حمله صدام و اسکندر مقدونی 48:29 اولین شاه جهان، شاه سومر از خوزستان وارد شد 49:35 خوزستان همزمان حیاتی‌ترین و بی‌دفاع‌ترین استان ایران 50:07 صدام با همراهی جغرافیا به ایران حمله کرد 52:10 قدیمی‌ترین مرز خاورمیانه 52:42 زلزله شهر بم از کجا اومد؟ 55:22 شهرهای ایران روی گسل ساخته شدند 56:24 هشدار درباره زلزله تهران 56:57 ساخت کاریز و قنات یک مساله حکومتی است 58:41 مغول‌ها اول کاریزها رو خراب کردن 59:04 خشکسالی، بازیگر ثابت تاریخ ایران 1:00:44 جغرافیای ایران رو در پنج پرده دیدیم: سوال بزرگ چیست؟ 1:02:20 راز ماندگاری ایران جغرافیاست؟ 1:04:06 جغرافیا هنوز داره صحنه رو می‌چینه 1:04:48 کشور بدون تاب‌آوری آسیب‌پذیره 1:05:42 فرمانرواها بازیگران صحنه هستند 1:07:04 فردای ایران هم به همین بستگی داره 1:08:15 کهن‌ترین بخش اوستا منابع و لینک‌هایی برای کنجکاوی بی